داده های آزمایش پمپاژ سفره های کارستی اغلب با استفاده از روشهای استاندارد، که برای سفره های دانه ای ارایه شده اند، تحلیل می شوند. روشهای استانداردی که برای تحلیل داده های آزمایش پمپاژ در سفره های کارستی مورد استفاده قرار می گیرند، غالبا روشهای Theis(1935) و Cooper&Jacob(1946) می باشند. بعضی از محققان برای تحلیل داده های آزمایش پمپاژ در سفره های کارستی از روشهایی که بر پایه نظریه تخلخل دوگانه استوارند، استفاده کرده اند. سوالی که اینجا مطرح است این است که کدام یک از این روشها برای تحلیل داده های آزمایش پمپاژ مناسب تر هستند. به نظر می رسد که در بسیاری از موارد مناسب ترین روش برای تحلیل داده های آزمایش پمپاژ در سفره های کارستی روشهای Theis(1935) و یا Cooper & Jacob (1946) است. در صورتی که در بعضی از موارد، برای تحلیل داده های آزمایش پمپاژ در سفره های کارستی باید از روشهایی که براساس آنها نظریه تخلخل دوگانه است، استفاده کرد. در این مقاله براساس شکل منحنی افت- زمان مربوط به چند آزمایش پمپاژ در مناطق مختلف کارستی، مناسب ترین روش تحلیل داده های آزمایش پمپاژ در سفره های کارستی ارایه شده است.

در این تحقیق جهت به دست آوردن پارامترهای هیدرودینامیکی آبخوان از نتایج حاصل از روش ژئوالکتریک به طریق مقاومت ویژه الکتریکی استفاده شده است از سوی دیگر از اطلاعات مربوط به چاه های مشاهده ای و بهره برداری در مجاورت سونداژهای موجود، جهت صحت سنجی و مقایسه نتایج نهایی بهره گرفته شد. در مطالعه حاضر، 66 سونداژ الکتریکی قائم با آرایش شلومبرژه به منظور تعیین وضعیت دشت چنانه واقع در استان خوزستان برداشت گردید. رابطه مقاومت عرضی محاسبه شده در محل هر سونداژ و قابلیت انتقال حاصله از نتایج تست پمپاژ، رابطه ای خطی می باشد و 94 درصد همبستگی را نشان می دهند. بنابراین با استخراج معادله بین این دو پارامتر، محاسبه قابلیت انتقال در محل هر سونداژ امکان پذیر می باشد. مقادیر قابلیت انتقال آبخوان، از 30 مترمربع در روز مربوط به بخش های حاوی مواد ماسه ای و ریزدانه تا 700 مترمربع در روز مربوط به بخش هایی در مجاورت نهشته های رودخانه کرخه در شمال شرق دشت و مواد گراول و ماسه ای حاصل از فرسایش کنگلومرای بختیاری در مناطق شمالی، متغیر می باشد. تغییرات آبدهی ویژه بر اساس مطالعات ژئوالکتریک و صحت سنجی آنها بوسیله نتایج آزمون پمپاژ از 02/0 در بخش غربی الی 18/0 در بخش شمالی متفاوت می باشند. بنابراین با توجه به پارامترهای هیدرودینامیکی محاسبه شده، مناطق شمالی و شمال شرقی دشت چنانه پتانسیل بهتری از نظر آب زیرزمینی دارند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

دشت شبستر در شرق حوضه آبریز دریاچه ارومیه واقع شده که به منظور مطالعه آب زیرزمینی و به دست آوردن ویژگی های هیدرولیکی آبخوان این دشت، آزمایش های پمپاژ بر روی چاه های بهره برداری و اکتشافی موجود در منطقه صورت گرفته است. با تعیین و تعمیم پارامتر قابلیت انتقال و هدایت هیدرولیکی به محدوده مورد مطالعه می توان بهترین مکان ها برای استحصال آب زیرزمینی را تعیین نمود و از وارد آمدن خسارات جبران ناپذیر به آبخوان بر اثر برداشت نامتعارف جلوگیری به عمل آورد. برای افزایش صحت و دقت آزمایش پمپاژ، بایستی چاه های انتخابی از نوع کامل بوده و به طور کامل در داخل آبخوان حفرشده باشند اما به علت در دسترس نبودن ضخامت آبخوان در هنگام حفاری، بسیاری از چاه های مورد استفاده در آزمایش های پمپاژ از نوع ناقص بوده و با ایجاد مقاومت در برابر جریان ورودی به چاه های ناقص، مقادیر قابلیت انتقال محاسبه شده کمتر از واقعیت برآورد می شود. در این تحقیق پس از محاسبه دقیق سنگ بستر با کمک سونداژهای الکتریکی و لاگ های حفاری، ضخامت آبخوان در محل چاه های مورد استفاده در آزمایش های پمپاژ تعیین و ضریب قابلیت انتقال چاه هایی که به صورت ناقص حفرشده بودند با رابطه کوزنی تصحیح گردید. سپس هدایت هیدرولیکی محاسبه و برای تمام محدوده مطالعاتی بسط داده شد. میانگین ضریب قابلیت انتقال کل آبخوان دشت شبستر برابر 410 مترمربع بر روز و متوسط هدایت هیدرولیکی آن 52/4 متر بر ثانیه تعیین گردید. بررسی موقعیت و برداشت چاه های بهره برداری و تأثیرگذاری این روند استحصال بر روی تراز آب زیرزمینی دشت شبستر، نشان داد که تراکم چاه های بهره برداری در مناطقی که آبخوان دارای هدایت هیدرولیکی نسبی کمتری می باشد افت موضعی شدیدی در تراز آب زیرزمینی آبخوان این دشت ایجاد نموده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

ایستگاه های پمپاژ آب کشاورزی به دلیل کاربردشان در اغلب شبکه های آبیاری و زهکشی، عضوی مهم در انتقال و توزیع آب و افزایش بهره وری آب و انرژی در کشاورزی به شمار می روند. بروز هرگونه مشکل برای این تأسیسات، مشکلات بهره برداری و تلفات منابع را در کل شبکه به دنبال خواهد داشت. در این تحقیق، تأمین نشدن رقوم مناسب در قسمت مکش پمپاژ یکی از مهمترین مشکلات بهره برداری ایستگاه های پمپاژ شناسایی شده است که از پیامدهای آن می توان به از کارافتادگی پمپ ها، کاهش ظرفیت پمپاژ، زیان های اقتصادی و نارضایتی بهره برداران اشاره کرد. کاهش رقوم آب در قسمت مکش به دلایل مختلف روی می دهد مانند: بی توجهی به شرایط هیدرولیکی، نامناسب بودن موقعیت ایستگاه، یا تغییر در شرایط طبیعی رودخانه. به هنگام بهره برداری، برخی از این مشکلات به کمک روش های هیدرولیکی مناسب و منطبق با شرایط منطقه قابل اصلاح و باز طراحی هستند. در این تحقیق، به طور موردی برای ایستگاه پمپاژ ویس، پس از شبیه سازی هیدرولیکی آبگیری از رودخانه به کمک مدل هیدرودینامیک سوبک، روش های علاج بخشی مناسب با تغییر در توپوگرافی رودخانه پیشنهاد و با روش اصلاحی در محل مقایسه شده است. تأثیر پارامترهای هیدرولیکی مؤثر در زمان طراحی، مانند شیب کانال آبگیر، فاصله ی ایستگاه پمپاژ از دهانه ی آبگیر، تغییرات منحنی سطح آب در زمان مکش پمپ و تغییرات رژیم دبی رودخانه بر میزان افزایش رقوم سطح آب در کانال آبرسان به ایستگاه پمپاژ نیز بررسی شده است. بدین ترتیب، مشکل فرآیند آبگیری ایستگاه پمپاژ ویس در زمان طراحی و بهره برداری ارزیابی و معیارهای مناسب برای روش اصلاحی مورد نظر ارائه شده است.